Ingimar Ólafsson Waage
Álfhólsvegi 8
200 Kópavogi
símar: 6983875 & 5646649
ingimar@ingimarwaage.com
Ég hef fengist við landslagsmálverk í allnokkur ár og sæki áhuga minn á því í hið póstmóderníska viðhorf endurskoðunar. Ég glími við fegurðarþrána sem býr innra með manninum og endurspeglar hugmynd hans um hinn fullkomna heim, um himnaríki. Í daglegu striti hefur maðurinn ávallt leitað sér huggunar með þeirri trú að í lok ævinar verði honum launað með dvöl í heimi sem er á einhvern hátt andstæður raunveruleikanum. Á Íslandi hafa menn tilheigingu til að skapa sinn draumheim með því að fægja harðneskju landsins og harðbýli og birtist sjálfsmynd íslendinga í togstreitu óblíðra náttúruafla og yfirmáta fagurrar hugmyndar um hina eilífu sumarnótt. Það er í næturbirtu sumarsins sem maðurinn loksins springur út, verður hann sjálfur og gefur sig tilfinningum sínum á vald. Kannski býr Jónsmessunótt yfir töfrum eftir allt saman.
Það er ljóst að hin rómantíska nálgun mín á landslagsmálverkinu hefur ekki verið algeng hin síðari ár í íslenskri myndlist. Enda er áhugi minn á landslaginu ekki tilkominn af formrænum áhuga heldur hinni symbólísku merkingu; að landslagið sé nokkurs konar birtingarform sjálfsmyndar íslendinga. Við sjáum þetta vel í því hve viðhorf útlendinga til landsins og náttúru skiptir íslendinga miklu máli. Landslagið býr einnig yfir tælingarmætti sem er allt að því erótískur og verður fulltrúi hins hjartahreina og göfuga.
Myndefnið sæki ég upp til öræfa og gjarnan á óþekktar slóðir en þær hafa yfir sér goðsagnakenndan blæ sem minnir okkur á sögur af útilegumönnum og hugmyndir manna um sæluríki í faðmi fjalla og jökla. Hugmynd íslendinga um landið hefur ávallt verið goðsöguleg; ágætt dæmi er Hekla en framan af öldum héldu þjóðsagnir mönnum frá því að nálgast fjallið þrátt fyrir nálægð við byggð. Þótti það því hið mesta þrekvirki þegar Eggert og Bjarni gengu fyrstir á það og sætti furðu að þeir kæmu lifandi til baka. Ennfremur má segja að umræða samtímans um náttúruvernd verði stundum goðsagnakennd og má nefna umræðuna um Kárahnjúkavirkjun þar sem andstæðingar höfðuðu frekar til tilfinninga þjóðarinnar til landsins fremur en að beitt væri efnahagslegum rökum sem hugsanlega hefðu orðið þyngri á metunum.
Ég velti því fyrir mér hvort landslagið sé raunverulega til í eiginlegum skilningi og vísa til togstreitunnar milli hins harða/hrjóstruga og draumsins um hið fagra/fullkomna sem gerir manninum kleyft að takast á við lífið. Hvar liggja mörkin milli hins raunverulega og myndarinnar?